Bvell: Informatie van A tot Z
Diverse aspecten van de oud-Egyptische kunst

Diverse aspecten van de oud-Egyptische kunst

Weinig dingen zullen zo tot de verbeelding spreken als alles wat te maken heeft met de kunstuitingen van het oude Egypte: mysterieuze gangen in donkere piramiden; plechtig-statische beelden; de allesoverheersende doodsgedachte en wat niet meer. In deze special komen diverse kunstvormen ter sprake, in eenvoudig taalgebruik. Ik hoop dat scholieren en ook studenten hier onderwerpen kunnen vinden voor het maken van een werkstuk of het zien als een aanzet tot diepgaander bestudering van het gebodene.

De opzet van deze special

De special is opgebouwd uit veertien afzonderlijke artikelen, die telkens een ander facet van de Egyptische kunst voor het voetlicht brengen. De twee voorlaatste artikelen gaan over de verhouding tot kunstvormen van andere volkeren en andere tijden en het laatste artikel verschaft een summier overzicht van musea met oud-Egyptische kunst in ons land en in de ons omringende landen.

De opbouw

Algemene inleiding en oergeschiedenis
Algemene inleiding
versieringen, magie, voortbestaan van de ziel
Oergeschiedenis
ontstaan van de dynastieën, opgravingen, overal hetzelfde, de eerste Negada-cultuur, de tweede Negada-cultuur.

Overzicht van de dynastieën
Het historische tijdperk
Het Oude Rijk en het Eerste Tussenrijk
Het Middenrijk en het Tweede Tussenrijk
Het Nieuwe Rijk en het Derde Tussenrijk
De Latere Tijd

Verhouding tussen farao en volk
Vreemde overheersers
Farao
Absoluut heerser
Verantwoordelijkheid van de Farao
De dienstbaarheid van het volk
Beschermer van het recht
Het dodengericht
Wat heeft dit alles met de Farao van doen?

Bouw van de piramiden
De tijd van de piramidenbouw
Verhalen over de bouw van de piramiden
De oudste piramiden

De bedoeling van de piramiden
Waarom piramiden?
De oerwateren: Noen
De mummie en het dubbel; het graf als woning
In en om de piramide

Champollion en de steen van Rosette
De steen van Rosette
Jean-Francois Champollion

De mastaba's
Deur en schijndeur
Ka en Ba
De buitenzijde van de mastaba
In de grafkapel
In de grafkamer

De rotsgraven
Plunderingen
Exterieur en interieur van de rotsgraven
Vindplaatsen en veranderingen

De tempels
Architectuur
De indeling
Toegankelijkheid

Achnaton, revoltie in kunst en religie
Achnaton de revolutionair
De reactie op de religieuze omwenteling
Zoon van de zonnegod
De zonnehymne
Amarna-stijl

Karakteristieke eigenschappen
De doodsgedachte
Gebonden aan regels
Niet slechts wat men ziet; het afbeelden van personen; functie voor het hiernamaals.
Statisch karakter
De Grieks-Romeinse tijd

Tegenstelling tot de Griekse kunst
Verschil in denken
Techniek
Hiernámaals en hiernúmaals

Overeenkomst met Middeleeuwse kunst
Dienende kunst
Overeenkomst in technische uitvoering

Egyptologische musea buiten Egypte
Nederland
België
Duitsland
Denemarken
Oostenrijk
Groot-Brittannië
Italië

Egyptische kunst 10. Achnaton, revolutie in kunst en religie

Amenhotep IV, ook wel Achnaton, voerde het monotheïsme in; de dienst aan de zonnegod Aton. Naast deze revolutie op godsdienstig gebied, hervormde Achnaton ook de kunst. Die veranderde kunstrichting no…

Egyptische kunst 11: Karakteristieke eigenschappen

De Egyptische kunstenaar werkte voor het hiernamaals. Al zijn werk werd gedragen door de doodsgedachte. Hij streefde niet naar natuurgetrouwe weergave, maar naar volledigheid. Het dubbel kon dan tevre…

Egyptische kunst 12: Tegenstelling tot de Griekse kunst

Het verschil tussen Egyptische en Griekse kunst heeft als basis het verschil in denken over de betekenis van kunst. Welk doel wordt er met kunst gediend? Is het bedoeld voor de eeuwigheid, om degene d…
Egyptische kunst 13: Overeenkomst met Middeleeuwse kunst

Egyptische kunst 13: Overeenkomst met Middeleeuwse kunst

De Egyptische kunst en de kunst van de Middeleeuwen zijn beide dienend. Ze staan in het teken van het heilige, het goddelijke. Ook de technische uitvoering van een Middeleeuws schilderij vertoont grot…
Egyptische kunst 14: Egyptologische musea buiten Egypte

Egyptische kunst 14: Egyptologische musea buiten Egypte

Het grootste Egyptologisch museum bevindt zich uiteraard in Egypte zelf. De grootste verzamelingen buiten Egypte zijn te vinden in Berlijn, Ehemals Staatliche Museum; Londen, British Museum; New York,…

Egyptische kunst 1: Algemene inleiding en oergeschiedenis

Wie aan Egypte denkt, denkt aan pyramiden, hiëroglyfen en Farao's. Veelal niet aan het magische wereldbeeld van de oude Epyptenaars en de van de dood-doortrokken religie en, daaraan direct verwant, de…

Egyptische kunst 2: Overzicht van de dynastieën

Om de kunst van het oude Egypte te kunnen begrijpen is het van belang iets van de geschiedenis te weten. Een overzicht van de dynastieën is daarom onontbeerlijk. Hoewel de onderliggende gedachte van d…

Egyptische kunst 3: Verhouding tussen farao en volk

De Egyptische koningen, de Farao's, konden niet naar willekeur regeren. Zij moesten zich houden aan de wetten van het land en de gevestigde tradities. Omdat zij als god gezien werden, zegen de Egypten…

Egyptische kunst 4: Bouw van de piramiden

De bouw van de piramiden stelt de mensheid voor veel vragen. Is het door slaven verricht of door opgeroepen arbeiders, in het kader van de dienstbaarheid ? Zijn de piramiden gestapelde mastaba's of ge…

Egyptische kunst 5: De bedoeling van de piramiden

De piramiden zijn koningsgraven. Deze koningsgraven hadden, qua vorm, een symbolische functie. Zoals de schepping uit Noen oprijst, rijst de wedergeboorte uit de dood. In het graf rustte de mummie, wi…

Egyptische kunst 6: Champollion en de steen van Rosette

Zonder Jean-Francois Champollion en zonder de steen van Rosette en -in mindere mate de obelisk van Philae- zou de kennis van het oude Egypte nooit die hoogte hebben bereikt die het thans heeft. Het is…

Egyptische kunst 7: De mastaba's

Niet alleen de piramiden waren graven, ook de mastaba's en rotsgraven waren als zodanig bedoeld. De mastaba's zijn de oudste graven van de Egyptische eenheidsstaat. Ze zien er uit als een afgeknotte p…

Egyptische kunst 8: De rotsgraven

De rotsgraven komen in tijd na de piramiden en de mastaba's. Ze dateren uit de latere dynastieën, vooral uit het Middenrijk. Ze hebben hun naam te danken aan het feit dat ze in de rotsen zijn uitgehou…

Egyptische kunst 9: De tempels

De tempel was de aardse woonplaats van de God. De koning zelf wijdde elke tempel in. De oudste tempels waren niet meer dan een hut; de grootste tempels stammen uit het Nieuwe Rijk, zoals de tempel van…
Schrijf mee!